العلامة الحلي ( مترجم : على شيروانى )
215
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى )
من الأسباب الموصلة إليه و يحظر على غيره منعه من الانتفاع و هو خالق الشهوة التى بها يتمكن من الانتفاع . - 16 - رزقها متن : رزق چيزى است كه بهره بردن از آن صحيح و جايز باشد و هيچ كس حقّ منع كردن شخص از آن را نداشته باشد . شرح : رزق نزد مجبره چيزى است كه شخص مىخورد ، خواه حرام باشد و خواه حلال . نزد معتزله رزق چيزى است كه بهرهورى از آن صحيح باشد و هيچ كس حق نداشته باشد شخص بهرهمند را از آن منع كند ، چون خداى متعال مىفرمايد : « از آنچه روزى شما ساختيم انفاق كنيد . » و مىدانيم خداى متعال به انفاق كردن از حرام فرمان نمىدهد ، [ از اينجا دانسته مىشود امور حرام ، رزق خوانده نمىشوند . ] معتزله مىگويند : خوراكى مباح در ميهمانى [ كه ميزبان براى پذيرايى فراهم ساخته است ] رزق ميهمان به شمار نمىآيد مگر هنگامى كه ميهمان آن را مستهلك مىسازد ، زيرا ميزبان كه اين خوراكىها را [ براى ميهمان خود ] مباح ساخته ، مىتواند پيش از مستهلك شدن آنها در اثر جويدن و بلعيدن ، ميهمان را از خوردن آنها منع كند . همچنين غذاى چارپا پيش از آنكه آن را بجود و ببلعد ، رزق او به شمار نمىرود ، زيرا مالك مىتواند او را از آن منع كند ، مگر آنگاه كه روزى دادن آن حيوان بر مالك واجب باشد . غاصب وقتى طعام غصب شده را با خوردن آن مستهلك مىسازد ، آن طعام را نمىتوان رزق او خواند ، چون خداى متعال او را از بهرهمند شدن از آن غذا حتى پس از جويدن و بلعيدن آن ، منع كرده است ، زيرا همهء تصرفات غاصب [ در آنچه غصب كرده ] حرام مىباشد ، بر خلاف كسى كه طعام براى او مباح شده است ، زيرا پس از جويدن و بلعيدن از هيچ كس نيكو نيست كه مانع بهرهمند شدن او گردد ، زيرا